trainen met doelstellingen

Voordat u daadwerkelijk overgaat tot mentale begeleiding is het voor u als trainer/ coach of bestuurder belangrijk te weten wat u met uw begeleiding wilt bereiken.
Helaas komt het te vaak voor dat er op een of andere wijze ad hoc wat aan begeleiding gebeurd.
Het maken van een duidelijk plan kan teleurstellingen achteraf voorkomen, want zoals ik al in een eerder artikel geschreven heb is het vaak lange ademwerk.
Ik ga uit van een min of meer ideale situatie met betrekking tot financiŽle en tijdsinvestering.

Doel : trainer/coach
Voor de trainer is het belangrijk om na te denken over de tekortkomingen die hij in de voorbijgaande perioden in het team en in zichzelf heeft ervaren.
Vragen die hierbij kunnen helpen:
- Waar sta je als trainer boven of tussen de spelers en indien beide op welke momenten?
- Aansluitend op de voorgaande vraag: Bent u tevreden over uw positie?
- Ervaren de spelers m.b.t. uw positie hetzelfde?

Mocht u niet tevreden zijn hierover, of anders overkomen dan lijkt het me verstandig om stapsgewijs hier iets aan te doen. Ik zeg met name stapsgewijs omdat u als u van de ene op de andere dag van een "strenge"trainer in een joviale veranderd niet serieus genomen zal worden.

Doel : team
Laten we uw positie maar even voor lief nemen. De volgende stap is u af te vragen waar het team in moet groeien.
- Hoe gaat men met elkaar om.
- Hoe zijn taken verdeeld.( leiders, volgers, clowns, kankeraars etc)
- Is men opgewassen tegen spanning.
- Hoe gaat men om met verlies en winst.
- Laat men zich, vaak negatief, door elkaar beÔnvloeden op trainer en wedstrijd.
- Kan het team rust nemen of kan men geen extra energie genereren.

Zomaar een lijstje met vragen dat men naar believen kan aanvullen.
Als men op deze wijze het team analyseert dan is de eerste stap naar verbetering al genomen

Doel : individu
Als individu kun je op verschillende niveaus doelstellingen formuleren.
Het kunnen er zijn die te maken hebben met gedrag maar ook die met het directe handbalspel te maken hebben, beide zijn in mijn visie echter niet te scheiden.

Bij het invullen van de verschillende doelstellingen dient men met een aantal zaken rekening te houden:
1) Positieve formulering: probeer doelen positief te formuleren. Het is beter om als doel "Een bepaalde techniek perfect uit te voeren."dan als doel te nemen: "Niet meer zo'n stomme fout te maken."
2) Nauwkeurige formulering. Zorg dat je formulering zo helder en duidelijk mogelijk is.
3) Stel prioriteiten. Als je meerdere doelen wilt bereiken dan moet je de belangrijkste laten prevaleren.
4) Noteren: Schrijf je doel op zodat er geen verwarring kan ontstaan maar ook omdat ze op deze wijze meer kracht krijgen.
5) Klein houden: Hou je doel klein en zorg ervoor dat ze binnen een redelijk tijdsbestek bereikt kunnen worden.
6) Realistisch: Zorg ervoor dat het doel te realiseren is.

Zoals u begrepen zult hebben ga ik bij hetgeen ik zeg over de individuele ervan uit dat de speler zelf zijn of haar doel ( mede) moet bepalen.


Praktijk

Laten we nu eens een voorbeeld nemen.
Het is opgevallen dat uw team niet als team samenwerkt. Het zijn allemaal redelijke handballers maar de prestaties blijven hierdoor achter. Zowel in de aanval als in de verdediging verloopt de communicatie niet naar behoren.

Om dit probleem aan te pakken is het handig om via een doelstelling te werken.
De doelstelling kan luiden: De communicatie tussen de verschillende teamleden verbeteren.
Deze doelstelling is echter te algemeen . Je zou dan enige subdoelstellingen formuleren.
Een van deze subdoelstellingen luidt: De communicatie tijdens de training intenser maken.

Daarna kunt u een trainingsprogramma maken die de doelstelling uitwerkt.

Hieronder volgt een voorbeeld hoe u dat zou kunnen doen.

We beginnen onze warming-up door gezamenlijk in een kring te staan. We doen eerst een aantal rekoefeningen waarna we de belangrijkste spiergroeppen gaan aanspannen. Als we dit gedaan hebben gaan we gezamenlijk (dus op een lijn) rustig over de helft van de zaal warmlopen. Men dient voordat men de laatste drie passen zet in de handen te klappen.
Na verloop van tijd gaan we weer in een kring staan. Hier voeren we enige "kringoefeningen "uit, ( achterwaarts/voorwaarts bewegen, grond aantikken etc.) Daarna volgen de partneroefeningen. In tweetallen allerlei oefeningen; een persoon geeft aan wat ze doen de ander volgt.

Als de speelsters in een kring staan dan praten ze met elkaar, dit sta ik toe, maar zorg ervoor dat men zoveel mogelijk naast steeds wisselende mensen gaat staan. Door ze in een lijn warm te lopen en klappen zorgt ervoor dat de speelsters op elkaar letten en rekening met elkaar houden. Hetzelfde geldt voor de kringoefeningen. Bij de oefeningen in tweetallen leren ze omdat naar elkaar te luisteren en de oefeningen aan elkaar te communiceren. Als u ervoor zorgt dat ze dat steeds met anderen doen dan verbeterd dit de onderlinge communicatie.
Ik gebruik de tijd dat ze in een kring staan ook om te praten, als trainer, vaak over de afgelopen wedstrijd of training. Ik geef korte uitleg over wat we die training gaan doen, welke zaken goed en slecht gingen in vorige trainingen enz. Vaak vraag ik de speelsters ook om hun mening. Op deze wijze dwing ik ze ook om na te denken over zaken die met het handbal te maken hebben. Daar waar zaken misgaan met betrekking tot de communicatie zorg ik ervoor dat deze zaken naar voren komen en besproken worden. Ik laat ze dan ook suggesties doen om dit te verbeteren en afhankelijk van wat ze zeggen probeer ik dit direct toe te passen tijdens de trainingen en ze er dus ook steeds op te wijzen als een en ander misgaat.
Soms plaats ik ook twee speelsters, die slecht met elkaar communiceren, tijdens de diverse oefeningen naast elkaar.

Ik heb me hier beperkt tot de warming-up. Natuurlijk kunt u een en ander ook tijdens de gewone oefeningen op een training. Praten en luisteren is in eerste instantie het devies. Suggesties die van je eigen speelsters krijgt om zaken te verbeteren moet je serieus nemen en uitvoeren. Langzaam maar zeker zult u merken dat enkele gezamenlijke w.u. resultaten zal opleveren.

Als u op een gegeven moment denkt u doelstelling bereikt te hebben dan kunt u een volgende doelstelling nemen om deze te bereiken.